جالينوس ، مبتنى بر تشريح اعضاى حيوانات مأخوذ است ؛ چنان كه دو اثر وى به نامهاى فى تشريح الحيوان الحىّ و فى تشريح الحيوان الميّت كه خلاصهء هر دو در كتاب معروف وى به نام فى علاج التشريح آمده است ، مبيّن اين دعوى تواند بود « 1 » . از طرف ديگر بحثهاى مفصّلى كه در آثار پزشكان بزرگ اسلامى همچون شيخ الرئيس ابو على سينا ( قانون در طب ) ، محمّد زكرياى رازى ( الحاوى ) ، على بن ربّن طبرى ( فردوس الحكمة ) و على بن عباس مجوسى ( كامل الصناعة ) و ديگران وجود دارد ، ناگزير ذهن هر پوينده را به خود جلب مىكند كه چگونه گذشتگان اين اطلاعات نسبتا دقيق را - به غير از برخى تسامحاتى كه زمان ايجاب مىكرد - در مورد اعضا و جوارح بدن انسان به دست آورده‌اند . كسانى همچون ابو على سينا بودند كه مخفيانه بدن انسان مرده‌اى را قبل از دفن براى تعليم شاگردان خود تشريح مىنمود . حتّى در دوره‌هاى متأخّر قبل از اسلام ، عمل موميايى كه بيشتر در دورهء ساسانيان رواج داشت ، برخى را ناگزير مىنمود كه مغز و روده‌هاى مرده را بيرون آورند و براى خارج كردن مغز اسباب نقرهء مخصوصى اختراع كرده بودند « 2 » . رفته‌رفته ، جرّاحى پيشرفت قابل ملاحظه‌اى پيدا كرد و كسانى چون ابو القاسم خلف بن عباس زهراوى ( قرن چهارم ) از جمله جرّاحان

--> ( 1 ) . ر . ك : كتاب جالينوس فى عمل التشريح ، ترجمهء حنين بن اسحاق ، ج 1 ، مقالت نهم ؛ به نقل از مقدمهء التصريف لمن عجز عن التأليف به قلم استاد دكتر مهدى محقّق . ( 2 ) . ر . ك : تاريخ پزشكى ايران ، ص 369 .